Boekenrekken in een bibliotheek

Onderzoek

OPEN ondersteunt het onderzoek over toegankelijkheid van de TricS onderzoeksgroep van de Universiteit Antwerpen en vertaalt de resultaten naar het werkveld.

TricS heeft jarenlange ervaring op het gebied van onderzoek naar audiovisuele vertaling en mediatoegankelijkheid, via doctoraten, Europese onderzoeksprojecten, congressen en workshops. Zo heeft TricS sinds 2016 drie doctoraten afgeleverd:

  • “A narratological approach to content selection in audio description”, door Gert Vercauteren verdedigd in 2016.
  • “Translating documentaries: does the integration of a bilingual glossary of domain-specific terminology into the translation process reduce the translators' workload?”, door Sabien Hanoulle, verdedigd in 2017
  • “Audiodescriptie in het Nederlands: Een corpusgebaseerde studie van het taalgebruik in een nieuw, multimodaal teksttype”, door Nina Reviers, verdedigd in 2018.

Een vierde doctoraat over toegankelijk theater, ”A stage for the world: towards an inclusive theatre experience” (Hanne Roofthooft) is in de maak.

TricS is bovendien de organisator van verschillende internationale congressen over mediatoegankelijkheid zoals het "Third international symposium on live subtitling with speech recognition" (2010), "Media for All" (2011) en "Unlimited!" (2016). Het heeft ook ruime ervaring in het doceren van op onderzoek gebaseerde maar praktijkgerichte workshops. Daarnaast is TricS partner in drie Europese projecten over toegankelijke media en cultuur gefinancierd door de Europese unie onder het Erasmus+ programma, waarover je hieronder meer leest.

  • INTERLINGUAL LIVE SUBTITLING FOR ACCESS (ILSA)

    Onder leiding van de Universiteit van Vigo, Spanje

    Het ILSA project, onder leiding van de Universiteit van Vigo, startte in 2018 en onderzoekt de toegankelijkheid van media voor doven en slechthorenden. Op dit gebied is de toegang tot live content zoals nieuws en publieksevenementen altijd een belangrijke prioriteit geweest. Naast gebarentaal is de techniek hiervoor respeaking. Respeakers zijn ondertitelaars die live ondertitels produceren, hetzij in een kortere formulering van de gesproken tekst in de eigen taal, hetzij in vertaling. Ze luisteren naar de originele soundtrack van een programma en herformuleren of vertalen wat ze horen aan een spraakherkenningsoftware die deze gesproken tekst onmiddellijk omzet in ondertitels of boventitels. Die kunnen gebruikt worden door al wie zijn of haar kijkgedrag wil ondersteunen met visuele tekst. Intussen wordt de techniek in verschillende contexten toegepast, bijvoorbeeld tijdens colleges, congressen en politieke evenementen en is er meer en meer vraag naar vertalende live ondertiteling of boventiteling. Er zijn echter amper gespecialiseerde opleidingen en er is zeer weinig onderzoek naar de vaardigheden waarover een respeaker moet beschikken. De ILSA-partners van de Universiteiten van Vigo, Antwerpen, Warschau en Wenen, zijn vrijwel de enige wetenschappers ter wereld die tot nu toe onderzoek over dit nieuwe vakgebied hebben geproduceerd. De belangrijkste doelstelling van ILSA is het ontwerpen, ontwikkelen, testen en valideren van een gespecialiseerde vertalende respeaker-training en het ontwikkelen van een protocol voor de implementatie van deze discipline in drie real-life scenario's, namelijk televisie, het klaslokaal en het Parlement.

  • AUDIO DESCRIPTION: A LABORATORY FOR THE DEVELOPMENT OF A NEW PROFESSIONAL PROFILE (ADLAB PRO)

    Onder leiding van de Universiteit van Trieste, Italië

    Het Europese ADLAB PRO project, onder leiding van de Universiteit van Trieste, ging van start in 2016 en eindigt in 2019. ADLAB PRO is de natuurlijke opvolger van ADLAB (Audio-Description: Life-Long Access for the Blind) dat Europese richtlijnen voor het schrijven van audiodescripties ontwierp. ADLAB-PRO richt zich op het opleiden van professionele audiobeschrijvers. Deze vakmensen kunnen audiobeschrijvingen van hoge kwaliteit schrijven en produceren, d.w.z. korte mondelinge vertalingen van visuele informatie, waarbij diverse cultuurproducten, waaronder audiovisuele media, maar ook tentoonstellingen en live-evenementen, toegankelijk worden gemaakt voor blinden en slechtzienden. ADLAB PRO ontwerpt hiervoor een nieuw, state-of-the-art curriculum en ontwikkelt lesmateriaal dat vrij beschikbaar zal zijn. De projectactiviteiten worden uitgevoerd door acht partners uit zeven Europese landen die zowel tot de academische als tot de professionele wereld behoren.

    Meer op de website van ADLAB PRO (Engels)

  • ACCESSIBLE TRAINING AND CULTURE (ACT)

    Onder leiding van de Autonome Universiteit van Barcelona, Spanje

    Het Europese ACT-project startte in 2016 en eindigt in augustus 2018. Het is een samenwerking tussen partners uit de academische wereld, het culturele leven en het overheidswezen. Universiteit Antwerpen is één van de partners. Hoewel toegankelijkheid al een belangrijke rol speelt in de moderne op kennis gebaseerde informatiemaatschappij, ontwikkelt het zich vaak aan verschillende snelheden op verschillende terreinen en worden die verschillende ontwikkelingen onvoldoende gecoördineerd, ook binnen de culturele sector. Er is daarom binnen de sector behoefte aan een nieuw beroepsprofiel, namelijk dat van een toegankelijkheidsmanager. Het ACT-project heeft in een eerste onderzoeksfase het profiel uitgewerkt van deze toegankelijkheidsmanager of "accessibility manager”. Hij of zij moet namelijk over alle nodige competenties beschikken om de vele ontwikkelingen op het gebied van toegankelijkheid binnen de culturele sector in goede banen te leiden en te coördineren. In een volgende fase ontwikkelde het consortium een online cursus in de vorm van een MOOC, Massive Open Online Course. Deze cursus kan gratis gevolgd worden door iedereen ter wereld die graag het profiel van "accessibility manager" aan zijn of haar CV wil toevoegen.

    Meer op de website van het ACT-project (Engels)